Defteran Bilgi
KDV tevkifatı nedir?
KDV tevkifatı; belirli işlemlerde KDV’nin tamamının satıcıya ödenmeyip bir kısmının alıcı tarafından kesilerek beyan edilmesidir. Bu rehber, kısmi tevkifatın ön muhasebe kaydındaki yerini, süreç adımlarını, sık karıştırılan noktaları ve resmî kaynaklara nasıl bakılacağını anlatır. Oranlar, kapsam listesi ve beyanname uygulaması mükellefiyetinize ve güncel mevzuata göre değişir; kesin uygulama için GİB kaynakları ve mali müşaviriniz (SMMM) esastır. Defteran beyanname veya tevkifat hesabı yürütmez.
Konunun özeti
Kısa yanıt
Tevkifatın tanımını, alıcı–satıcı rollerini, fatura üzerinde nasıl göründüğünü, ön muhasebede nelere dikkat edileceğini ve kesin oran/kapsam için nereye bakılacağını öğrenirsiniz.
- Kısmi tevkifat: KDV’nin bir kısmını alıcının kesmesi
- Faturada matrah, KDV ve tevkifat tutarının ayrılması
- Kapsam ve oranların mevzuata bağlı olduğu
- Defteran’ın ön muhasebe kaydı; beyan SMMM’de
Kapsam ve resmî süreç
Tanım ve kapsam
Standart KDV’de satıcı, faturadaki KDV’nin tamamını tahsil eder ve kendi beyannamesinde hesaplar. Tevkifatlı işlemde ise mevzuatın öngördüğü oranda KDV’nin bir bölümü alıcıda kalır; alıcı bu tutarı kendi beyanında sorumlu sıfatıyla bildirir. Satıcı, tevkif edilmeyen kısmı tahsil eder.
Hangi mal veya hizmetlerin tevkifata tabi olduğu, oranların (örneğin kesirli paylar) ne olduğu ve istisnalar GİB tebliğleriyle belirlenir. Bu sayfada sabit oran listesi vermiyoruz; güncel liste ve tebliğ metinleri resmî kaynaklardan doğrulanmalıdır.
Alıcı ve satıcı rolleri
Satıcı: tevkifat kapsamındaki işlemi faturada doğru kod/oranla gösterir; tevkif edilen kısmı tahsil etmez. Alıcı: tevkif ettiği tutarı ödeme sırasında keser ve ilgili beyanname döneminde sorumlu olarak beyan eder.
Her iki taraf da yanlış oran veya yanlış kapsam kullanırsa hem ödeme hem beyan uyumsuzluğu doğabilir. Bu nedenle kapsam şüphesinde mali müşavir onayı alınmadan “benzer işlemde şöyle yapmıştık” varsayımıyla ilerlenmemelidir.
- Satıcı: faturada tevkifat bilgisinin doğru gösterimi
- Alıcı: kesilen tutarın beyan ve ödemede izlenmesi
- Kapsam dışı işlemde tevkifat uygulanmaması
- İade / düzeltme senaryolarında SMMM koordinasyonu
Ön muhasebede fatura kaydı
Tevkifatlı faturada matrah, hesaplanan KDV ve tevkifat tutarı ayrı görünür olmalıdır. Ön muhasebe kaydı, bu ayrımı bozmadan cari ve KDV izleme raporlarına taşımalıdır. “Toplamı tek satıra yazmak” hem cari ödemeyi hem dönem KDV özetini bozar.
Hızlı matrah–KDV ayrımı için site içi KDV hesaplama aracı kullanılabilir; tevkifat oranının seçimi ise mevzuat ve SMMM alanıdır. Güncel oran tabloları için kaynaklar sayfasındaki KDV oranları içeriğine de bakılabilir — tevkifat payları ayrı tebliğ konusudur.
Süreç özeti (operasyonel)
1) İşlemin tevkifat kapsamında olup olmadığını teyit edin. 2) Faturayı doğru tevkifat bilgisiyle kesin veya alın. 3) Ödemede tevkifat payını ayırın. 4) Dönem sonunda SMMM’ye ilettiğiniz sette tevkifatlı belgeleri işaretleyin. 5) Beyan ve ödeme takvimini mali müşavirinizin talimatına bırakın.
Riskler ve sık hatalar
Kapsam dışı işleme tevkifat uygulamak, kapsam içi işlemde uygulamamak, oranı yanlış seçmek, iade faturasında tevkifatı hatalı tersine çevirmek ve e-belgede tevkifat alanını boş bırakmak sık görülen hatalardır.
Değişken: tebliğ güncellemeleri oran ve listeyi değiştirebilir. “Geçen yılki oran” ile devam etmek risklidir.
- Güncel tebliğ kontrolü yapılmadan oran sabitlemek
- Matrah / KDV / tevkifat ayrımını tek satırda eritmek
- Alıcı–satıcı rollerini karıştırmak
- Düzeltme belgelerini SMMM’ye iletmemek
Resmî kaynaklar ve sonraki adım
Kesin hüküm için GİB e-Belge / KDV tebliğ metinleri ve mali müşaviriniz esastır. Sözlükte kısa tanım için tevkifat maddesine, KDV temeli için KDV maddesine bakabilirsiniz. Hesaplama denemeleri için /hesaplamalar/kdv; oran referansı için /kaynaklar/kdv-oranlari sayfalarını kullanın.
Defteran ön muhasebe kaydında fatura ve cari düzenini tutmanıza yardımcı olur; KDV beyannamesi, tevkifat beyanı veya resmî hesaplama yürütmez.
Uygulama adımları
Tevkifatlı işlemi ön muhasebede nasıl işlersiniz?
Operasyonel kontrol sırasıdır. Oran, kapsam ve beyan GİB mevzuatı ile mali müşaviriniz tarafından belirlenir.
Kapsamı teyit edin
İşlem tevkifat listesinde mi? Şüphede mali müşavirinize sorun; benzer geçmiş faturayı tek başına delil saymayın.
Faturayı doğru alanlarla kaydedin
Matrah, KDV ve tevkifat tutarını ayrı tutun. e-belgede tevkifat bilgisinin göründüğünü kontrol edin.
Ödemede tevkifat payını ayırın
Alıcı iseniz kesilen tutarı satıcıya ödemeyin; satıcı iseniz tahsilatın tevkifatsız kısmıyla uyumunu izleyin.
Dönem setinde işaretleyin
Tevkifatlı belgeleri SMMM’ye ilettiğiniz listede ayrıntılı gösterin; düzeltme varsa ekleyin.
Beyanı mali müşavire bırakın
Sorumlu sıfatıyla beyan ve ödeme takvimini SMMM yönetsin. Yazılım beyan yerine geçmez.
Sıkça sorulan sorular
KDV Tevkifatı Nedir — sorular
Kaynak ve güncellik
Resmî kaynaklar ve son güncelleme
Son güncelleme: . Mevzuat ve kurum uygulamaları değişebileceğinden işlem tarihinde güncel resmî açıklamaları kontrol edin.
İlgili rehberler
Diğer bilgi rehberleri
İlgili kaynaklar
Aynı konuda rehber, hesaplama ve sözlük sayfalarına geçin.
Yasal süreç tamamlandıktan sonra
Ön muhasebe kayıtlarınızı düzenleyin
Defteran; kuruluş, tescil, beyanname, bordro, SGK veya yasal muhasebe işlemlerini gerçekleştirmez. Resmî süreçler tamamlandıktan sonra fatura, cari, gelir-gider ve nakit kayıtlarınızı düzenli izlemek için kullanılabilir.